Rối loạn lo âu xã hội là gì? Làm sao điều trị?

Rối loạn lo âu xã hội gây ra cảm giác sợ hãi và lo lắng quá mức dẫn đến việc trốn tránh. Điều này có thể làm gián đoạn cuộc sống của bạn. Căng thẳng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ, thói quen hàng ngày, công việc, trường học hoặc các hoạt động khác.

Rối loạn lo âu xã hội là gì?

Tất cả chúng ta đều biết cảm giác lo lắng hoặc không thoải mái trong một tình huống xã hội. Có thể bạn đã rất bối rối khi gặp ai đó mới hoặc đổ mồ hôi tay trước khi trình bày một bài thuyết trình lớn. Nói chuyện trước đám đông hoặc bước vào một căn phòng có nhiều người lạ không hẳn là điều thú vị đối với tất cả mọi người, nhưng hầu hết mọi người đều có thể vượt qua được.

Nếu bạn mắc chứng rối loạn lo âu xã hội , còn được gọi là chứng ám ảnh sợ xã hội, thì sự căng thẳng của những tình huống này là quá nhiều để xử lý. Ví dụ, bạn có thể tránh tất cả các giao tiếp xã hội vì những điều mà người khác coi là “bình thường” - như nói chuyện nhỏ và giao tiếp bằng mắt - khiến bạn rất khó chịu. Tất cả các khía cạnh của cuộc sống của bạn, không chỉ xã hội, có thể bắt đầu sụp đổ.

Rối loạn lo âu xã hội ảnh hưởng đến khoảng 5,3 triệu người ở Hoa Kỳ. Độ tuổi trung bình bắt đầu là từ 11 đến 19 tuổi - độ tuổi thanh thiếu niên. Đây là một trong những rối loạn tâm thần phổ biến nhất, vì vậy nếu bạn mắc phải nó, bạn vẫn có hy vọng.

Khi nào chứng rối loạn lo âu xã hội xảy ra?

Ở một số người mắc chứng rối loạn lo âu xã hội, nỗi sợ hãi chỉ giới hạn trong một hoặc hai tình huống cụ thể, chẳng hạn như nói trước đám đông hoặc bắt đầu một cuộc trò chuyện. Những người khác rất lo lắng và sợ hãi trước bất kỳ tình huống xã hội nào.

Bất kỳ ai mắc chứng rối loạn lo âu xã hội đều có thể trải nghiệm nó theo những cách khác nhau. Nhưng đây là một số tình huống phổ biến mà mọi người có xu hướng gặp khó khăn:

Nói chuyện với người lạ
Nói trước công chúng
Hẹn hò
Giao tiếp bằng mắt
Vào phòng
Sử dụng nhà vệ sinh công cộng
Đi dự tiệc
Ăn trước mặt người khác
Đi học hoặc đi làm
Bắt đầu cuộc trò chuyện

Một số tình huống này có thể không gây ra vấn đề cho bạn. Ví dụ, diễn thuyết có thể dễ dàng, nhưng đi dự tiệc có thể là một cơn ác mộng. Hoặc bạn có thể giỏi trong các cuộc trò chuyện trực tiếp nhưng không giỏi khi bước vào một lớp học đông đúc.

Tất cả những người lo lắng về xã hội đều có những lý do khác nhau để sợ một số tình huống nhất định. Nhưng nói chung, đó là nỗi sợ hãi bao trùm về:

Bị người khác đánh giá hoặc theo dõi trong các tình huống xã hội
Xấu hổ hoặc bị làm nhục - và thể hiện điều đó bằng cách đỏ mặt, đổ mồ hôi hoặc run rẩy
Vô tình xúc phạm ai đó
Là trung tâm của sự chú ý

Triệu chứng rối loạn lo âu xã hội

Trải nghiệm có thể khác nhau đối với mọi người, nhưng nếu bạn mắc chứng lo âu xã hội và đang rơi vào tình trạng căng thẳng, bạn có thể cảm thấy:

Rất tự ti trong các tình huống xã hội
Một nỗi sợ dai dẳng, dữ dội và kinh niên khi bị người khác đánh giá
Ngại ngùng và khó chịu khi bị theo dõi (thuyết trình, nói chuyện nhóm)
Do dự khi nói chuyện với người khác
Cần tránh giao tiếp bằng mắt

Bạn cũng có thể có các triệu chứng thể chất như:

Tim đập loạn nhịp
Căng cơ
Chóng mặt và choáng váng
Đỏ mặt
Đang khóc
Đổ mồ hôi
Vấn đề về dạ dày và tiêu chảy
Không có khả năng thở

Bạn có thể bắt đầu có các triệu chứng và lo lắng ngay lập tức trước một sự kiện, hoặc bạn có thể mất hàng tuần để lo lắng về nó. Sau đó, bạn có thể dành nhiều thời gian và năng lượng tinh thần để lo lắng về cách bạn hành động.

Nguyên nhân gây rối loạn lo âu xã hội

Nguyên nhân chính xác của chứng ám ảnh sợ xã hội vẫn chưa được biết. Tuy nhiên, nghiên cứu hiện tại ủng hộ ý kiến rằng nó được gây ra bởi sự kết hợp của các yếu tố môi trường và di truyền. Trải nghiệm tiêu cực cũng có thể góp phần vào chứng rối loạn này, bao gồm:

bắt nạt
xung đột gia đình
lạm dụng tình dục
lạm dụng tình cảm

Những bất thường về thể chất như mất cân bằng serotonin có thể góp phần gây ra tình trạng này. Serotonin là một chất hóa học trong não giúp điều chỉnh tâm trạng.

Một hạch hạnh nhân hoạt động quá mức (một cấu trúc trong não kiểm soát phản ứng sợ hãi và cảm giác hoặc suy nghĩ lo lắng) cũng có thể gây ra những rối loạn này.

Rối loạn lo âu có thể xảy ra trong gia đình. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không chắc liệu chúng có thực sự liên quan đến các yếu tố di truyền hay không.

Ví dụ, một đứa trẻ có thể phát triển chứng rối loạn lo âu bằng cách học hành vi của một trong những người cha mẹ của chúng mắc chứng rối loạn lo âu. Trẻ em cũng có thể phát triển chứng rối loạn lo âu do được nuôi dạy trong môi trường kiểm soát hoặc bảo vệ quá mức.

Điều trị rối loạn lo âu xã hội

Một số phương pháp điều trị có sẵn cho chứng lo âu xã hội. Các tùy chọn chính là:

Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT): là liệu pháp giúp bạn xác định các kiểu suy nghĩ và hành vi tiêu cực và thay đổi chúng. Điều này có thể được thực hiện chỉ với bạn và một nhà trị liệu, trong một nhóm hoặc với cha mẹ hoặc người chăm sóc của bạn.
Tự lực có hướng dẫn: bao gồm thực hiện một số công việc dựa trên CBT hoặc khóa học trực tuyến với sự hỗ trợ thường xuyên từ một chuyên gia tâm lý trị liệu.
Thuốc chống trầm cảm: thường là một loại thuốc được gọi là chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) chẳng hạn như escitalopram hoặc sertraline . Chúng thường không được sử dụng để điều trị cho những người dưới 15 tuổi.

CBT thường được coi là phương pháp điều trị tốt nhất, nhưng các phương pháp điều trị khác có thể hữu ích nếu nó không hiệu quả hoặc bạn không muốn thử. Một số người cần thử kết hợp các phương pháp điều trị.

Mẹo kiểm soát rối loạn lo âu xã hội

Tự lực có thể giúp giảm lo âu xã hội và bạn có thể thấy đây là bước đầu tiên hữu ích trước khi thử các phương pháp điều trị khác.

Các mẹo sau có thể hữu ích:

cố gắng hiểu thêm về sự lo lắng của bạn - bằng cách suy nghĩ hoặc viết ra những gì diễn ra trong tâm trí bạn và cách bạn ứng xử trong một số tình huống xã hội nhất định, việc ghi nhật ký có thể hữu ích.
thử một số kỹ thuật thư giãn, chẳng hạn như các bài tập thở để giảm căng thẳng
chia nhỏ các tình huống thử thách thành các phần nhỏ hơn và làm việc để cảm thấy thư giãn hơn với mỗi phần
cố gắng tập trung vào những gì mọi người đang nói thay vì chỉ giả định điều tồi tệ nhất

Rối loạn lo âu xã hội có thể gây ra nhiều cản trở cho cuộc sống của bạn, do đó cần sớm can thiệp điều trị khi nhận thấy các triệu chứng nghi ngờ. Kết hợp tâm lý trị liệu, thuốc và các mẹo tự chữa lành có thể giúp bạn kiểm soát bệnh tình để hướng đến cuộc sống tốt đẹp hơn.

Tham khảo thêm:

Kết nối qua mạng xã hội:

Tìm kiếm Blog này

Tạp Chí Tâm Lý Học