Stress (căng thẳng) là gì? Nguyên nhân, biểu hiện và cách vượt qua

Stress (căng thẳng) là vấn đề mà ai cũng đã từng có đôi khi cảm thấy, các tình huống căng thẳng được cho là một phần của cuộc sống hằng ngày. Căng thẳng mức độ thấp có thể hữu ích hoặc tạo động lực. Tuy nhiên stress quá mức và kéo dài lại gây ra rất nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.

Stress (căng thẳng) là gì?

Căng thẳng (stress) là phản ứng của cơ thể bạn trước áp lực từ một tình huống hoặc sự kiện nhất định. Nó có thể là một phản ứng về thể chất, tinh thần hoặc cảm xúc.

Tất cả chúng ta đều đối phó với căng thẳng tại một số thời điểm trong cuộc sống của mình. Có thể đó là công việc của bạn, một căn bệnh trong gia đình, hoặc những rắc rối về tiền bạc. Đây là những yếu tố kích hoạt phổ biến. Theo một nghiên cứu gần đây, khoảng một nửa số người Mỹ nói rằng họ đang đối mặt với căng thẳng ở mức độ vừa phải .

Không phải tất cả căng thẳng đều xấu. Nó có thể giúp bạn nhận thức rõ hơn về mọi thứ xung quanh và giúp bạn tập trung hơn. Trong một số trường hợp, căng thẳng có thể mang lại cho bạn sức mạnh và giúp bạn làm được nhiều việc hơn.

Nhưng quá nhiều căng thẳng có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, cơ thể và các mối quan hệ của chúng ta - đặc biệt là khi chúng ta cảm thấy mất kiểm soát. Nó có thể khiến chúng ta cảm thấy lo lắng và cáu kỉnh, và ảnh hưởng đến lòng tự trọng của chúng ta.

Trải qua nhiều căng thẳng trong thời gian dài cũng có thể dẫn đến cảm giác kiệt quệ về thể chất, tinh thần và cảm xúc, thường được gọi là kiệt sức.

Các triệu chứng căng thẳng (stress) thường gặp

Tùy thuộc vào loại căng thẳng mà biểu hiện của triệu chứng sẽ có sự khác nhau. Cụ thể như sau:

1. Căng thẳng cấp tính

Đôi khi bạn có thể cảm thấy căng thẳng trong một khoảng thời gian ngắn. Thường thì không có gì phải lo lắng. Như khi bạn cần thực hiện một dự án, hoặc bạn phải nói chuyện trước một nhóm người. Có thể bạn cảm thấy “bươm bướm” trong bụng và lòng bàn tay đổ mồ hôi.

Những loại tác nhân gây căng thẳng tích cực này chỉ tồn tại trong thời gian ngắn và cách cơ thể giúp bạn vượt qua những gì có thể là một tình huống khó khăn.

2. Stress (căng thẳng) mãn tính

Nếu bạn để căng thẳng kéo dài quá lâu, nó có thể gây ra những tác động xấu đến sức khỏe thể chất, tinh thần và cảm xúc của bạn, đặc biệt là nếu nó trở thành mãn tính. Bạn cần lưu ý những dấu hiệu cảnh báo của tình trạng căng thẳng mãn tính để có thể đề phòng.

Tác động thể chất của căng thẳng mãn tính bao gồm:

Đau đầu
Khó ngủ hoặc ngủ quá nhiều
Đau hoặc căng cơ
Vấn đề tiêu hóa
Thay đổi ham muốn tình dục
Huyết áp cao

Ảnh hưởng cảm xúc của căng thẳng mãn tính bao gồm:

Cảm thấy bạn không thể hoàn thành công việc
Tâm trạng
Sự lo ngại
Bồn chồn
Thiếu động lực
Cáu gắt
Buồn bã hoặc trầm cảm

Đôi khi bạn có thể cảm thấy mình có quá nhiều căng thẳng để giải quyết. Nếu bạn nghĩ rằng bạn không thể quản lý nó, bạn có thể muốn tìm kiếm sự trợ giúp từ một chuyên gia. Nói chuyện với bác sĩ chăm sóc chính của bạn để xem liệu họ có thể giúp bạn xác định liệu những gì bạn đang trải qua là căng thẳng hay rối loạn lo âu .

Họ cũng có thể giới thiệu bạn đến một chuyên gia sức khỏe tâm thần và cung cấp cho bạn các nguồn lực và công cụ bổ sung.

Các dấu hiệu của quá tải căng thẳng bao gồm:

Các cuộc tấn công hoảng loạn
Lúc nào cũng lo lắng
Cảm thấy bạn đang bị áp lực liên tục
Uống rượu hoặc dùng ma túy để giải quyết căng thẳng của bạn
Ăn quá nhiều
Hút thuốc
Trầm cảm
Tự cách ly bản thân khỏi gia đình và bạn bè

Nguyên nhân gây ra stress (căng thẳng)

Căng thẳng là khác nhau đối với tất cả mọi người. Những gì khiến bạn căng thẳng có thể thậm chí không làm bạn thân của bạn bận tâm và ngược lại. Nhưng nhiều nguyên nhân gây căng thẳng có thể có tác động tiêu cực, bao gồm:

Bị bắt nạt
Làm việc quá sức
Mất việc làm
Các vấn đề về hôn nhân hoặc các mối quan hệ
Chia tay hoặc ly hôn gần đây
Chết trong gia đình
Khó khăn ở trường
Vấn đề gia đình
Lịch trình bận rộn
Phụ nữ sau khi sinh con

Tuy nhiên, cơ thể chúng ta phản ứng giống nhau với các tác nhân gây căng thẳng. Đó là bởi vì phản ứng là cách cơ thể bạn đối phó với các tình huống khó khăn hoặc đòi hỏi. Nó gây ra những thay đổi về nội tiết tố, hô hấp, tim mạch và hệ thần kinh . Ví dụ, căng thẳng có thể khiến tim bạn đập nhanh hơn, khiến bạn thở gấp , đổ mồ hôi và căng thẳng. Nó cũng có thể cung cấp cho bạn một nguồn năng lượng bùng nổ.

Đây được gọi là “phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy” của cơ thể. Đó là phản ứng hóa học chuẩn bị cho cơ thể của bạn cho một phản ứng vật lý vì nó nghĩ rằng nó đang bị tấn công. Loại căng thẳng này đã giúp tổ tiên loài người chúng ta tồn tại trong tự nhiên.

Chẩn đoán căng thẳng

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát căng thẳng hoặc phản ứng của bạn trước một sự kiện nào đó dữ dội hơn và kéo dài hơn bình thường, bạn nên nói chuyện với một chuyên gia có thể giúp đỡ.

Họ có thể sẽ hỏi bạn một số câu hỏi liên quan đến những điều sau:

Liệu một sự kiện đau thương trong cuộc sống có xảy ra trong vòng 3 tháng qua hay không
Mức độ căng thẳng của bạn có cao hơn bình thường hay không khi bạn phản ứng với các tình huống ở nhà hoặc tại nơi làm việc
Nếu căng thẳng của bạn có thể liên quan đến đau buồn
Nếu bạn bị rối loạn tâm thần có thể liên quan đến căng thẳng của bạn

Dựa trên câu trả lời của bạn cho những câu hỏi này và các lĩnh vực khác mà bạn nói đến, chuyên gia có thể đề xuất một số điều có thể hữu ích.

Các cách kiểm soát căng thẳng hiệu quả

Căng thẳng sẽ không ảnh hưởng tiêu cực đến bạn nếu bạn học cách xử lý nó. Một số điều bạn có thể thử bao gồm:

Nhận ra nguyên nhân khiến bạn căng thẳng - ở nhà hoặc tại nơi làm việc - và tìm cách tránh xa những tình huống đó.
Cố gắng không tiếp nhận quá nhiều và ưu tiên các mục tiêu của bạn. Hãy cắt giảm thời gian cho bản thân và dễ tha thứ hơn khi bạn không đạt được mọi thứ.
Tự phê bình bản thân có thể khiến bạn thêm căng thẳng. Thay thế những suy nghĩ tiêu cực bằng những suy nghĩ tích cực. Hãy nói với bản thân rằng "Tôi nghĩ tôi có thể" hơn là "Tôi biết tôi không thể."
Tạo một mạng lưới bạn bè thân thiết và đồng nghiệp mà bạn có thể gặp gỡ khi căng thẳng bắt đầu hình thành. Một sở thích hoặc một mục đích tình nguyện có thể là những điểm tốt.
Cắt giảm hút thuốc và uống rượu. Mặc dù rượu và thuốc lá nổi tiếng là giúp bạn thư giãn, nhưng chúng thực sự có thể khiến bạn lo lắng hơn.
Ăn tốt. Một chế độ ăn uống cân bằng có thể giúp cơ thể bạn khỏe mạnh và có khả năng xử lý căng thẳng tốt hơn. Sô cô la đen và thực phẩm giàu vitamin C , như cam và bưởi, có thể làm giảm hormone căng thẳng.
Hãy dành ra một chút “thời gian cho tôi” và tập thể dục một chút . Đi bộ 15-20 phút ba lần một tuần có thể chia nhỏ một ngày của bạn và giúp bạn rũ bỏ căng thẳng.
Thiền , hít thở sâu, hình ảnh có hướng dẫn hoặc các kỹ thuật thư giãn khác có thể giúp tâm trí bạn tĩnh lặng.
Ngủ một giấc thật ngon . Bạn có thể cần phải cắt giảm lượng caffeine vào ban ngày và thời gian sử dụng thiết bị vào ban đêm. Và một danh sách việc cần làm có thể được thiết lập vào ngày hôm sau và giúp bạn có một giấc ngủ ngon hơn.

Nếu các giải pháp trên không giúp bạn kiểm soát tốt căng thẳng thì cần chủ động thăm khám bác sĩ. Sớm tìm ra nguyên nhân và có hướng can thiệp phù hợp sẽ giúp bạn hạn chế được những ảnh hưởng mà tình trạng stress (căng thẳng) gây ra cho sức khỏe.

Tham khảo thêm các bài viết của chúng tôi về chủ đề tâm lý:

Kết nối với chúng tôi qua mạng xã hội:

Tìm kiếm Blog này

Tạp Chí Tâm Lý Học